Müəllimlər üçün ödənişsiz məzuniyyət hüququ Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi və digər normativ sənədlərlə tənzimlənir. Bu məqalədə müəllimlərin hansı hallarda ödənişsiz məzuniyyət ala biləcəyini ətraflı izah edirik.
Ödənişsiz məzuniyyət nədir?
Ödənişsiz məzuniyyət işçinin əmək haqqı almadan müəyyən müddət işdən azad olunmasıdır. Bu tip məzuniyyət adətən işçinin şəxsi ehtiyacları və ya fövqəladə hallar üçün tətbiq edilir. Müəllimlər də digər işçilər kimi bu hüquqdan yararlanma imkanına malikdirlər.
Müəllimlərə ödənişsiz məzuniyyət verilməsinin əsas halları
1. Ailə üzvlərinin xəstəliyi və ya vəfatı
Yaxın qohumların ağır xəstəliyi, hospitalizasiyası və ya vəfatı hallarında müəllimlər ödənişsiz məzuniyyət tələb edə bilərlər. Bu zaman müvafiq sənədlərin (tibbi arayış, vəfat haqqında şəhadətnamə) təqdim olunması tələb olunur.
2. Şəxsi əhəmiyyətli hadisələr
Nigah (toyun təşkili), uşağın anadan olması, ailə üzvünün ağır xəstəliyinə qulluq və digər şəxsi əhəmiyyətli hadisələr zamanı müəllimlər ödənişsiz məzuniyyət müraciəti edə bilərlər.
3. Təhsil məqsədləri
Müəllimlər peşəkar inkişaf, əlavə təhsil almaq və ya ixtisasartırma kurslarında iştirak etmək üçün ödənişsiz məzuniyyət tələb edə bilərlər. CELT Colleges kimi müasir təhsil mərkəzləri müəllimlər üçün ixtisasartırma proqramları təklif edir.
4. Sağlamlıq problemləri
Əgər müəllimin özünün və ya ailə üzvlərinin sağlamlıq vəziyyəti uzunmüddətli qayğı tələb edirsə və ödənilən xəstəlik məzuniyyəti bitibsə, ödənişsiz məzuniyyət verilə bilər.
5. Digər şəxsi səbəblər
Mənzil təmiri, köçüd, xaricdə müalicə və ya digər fövqəladə hallarda müəllimlər əsaslandırılmış müraciətlə ödənişsiz məzuniyyət ala bilərlər.
Ödənişsiz məzuniyyət üçün müraciət qaydası
Ərizənin təqdim olunması
Müəllim yazılı ərizə ilə məktəb rəhbərliyinə və ya təhsil müəssisəsinin rəhbərinə müraciət etməlidir. Ərizədə məzuniyyətin müddəti, səbəbi və əsaslandırıcı sənədlər göstərilməlidir.
Lazımi sənədlər
- Yazılı ərizə
- Səbəbi əsaslandıran sənədlər (tibbi arayış, vəfat haqqında şəhadətnamə və s.)
- Təhsil müddəti ilə əlaqədar planlaşdırma (lazım gələrsə)
Rəhbərliyin qərarı
Təhsil müəssisəsinin rəhbərliyi təqdim olunan ərizəni və sənədləri nəzərdən keçirərək qərar verir. Qərar müsbət olduqda, müvafiq əmr imzalanır və müəllimə məzuniyyət verilir.
Ödənişsiz məzuniyyətin müddəti
Ödənişsiz məzuniyyətin müddəti hər bir haldan asılı olaraq fərqli ola bilər. Adətən bu müddət bir neçə gündən bir neçə aya qədər dəyişir. Əmək Məcəlləsinə görə, işəgötürən müəyyən hallarda müəllimə ildə 60 günə qədər ödənişsiz məzuniyyət verə bilər.
Müəllimin hüquq və vəzifələri
Məzuniyyət zamanı hüquqlar
- İş yerinin saxlanılması
- Məzuniyyətdən sonra öz vəzifəsinə qayıtma hüququ
- Sosial təminat hüquqlarının davam etməsi
Vəzifələr
- Vaxtında ərizə təqdim etmək
- Lazımi sənədləri təqdim etmək
- Məzuniyyət müddətinə riayət etmək
- Razılaşdırılmış tarixdə işə qayıtmaq
Tez-tez verilən suallar
Ödənişsiz məzuniyyət əmək stajına daxil olurmu?
Qısamüddətli ödənişsiz məzuniyyət (14 günə qədər) əmək stajına daxil edilir, lakin daha uzun müddətli məzuniyyətlər əmək stajına daxil edilmir.
İşəgötürən ödənişsiz məzuniyyət verməkdən imtina edə bilərmi?
Əmək Məcəlləsində göstərilən mütləq hallarda (məsələn, yaxın qohumun vəfatı) işəgötürən məzuniyyət verməlidir. Digər hallarda rəhbərlik öz mülahizəsinə əsasən qərar verə bilər.
Ödənişsiz məzuniyyətdən əvvəl xəbərdarlıq müddəti varmı?
Fövqəladə hallar istisna olmaqla, müəllim mümkün qədər əvvəlcədən məktəb rəhbərliyini məlumatlandırmalı və ərizə təqdim etməlidir.
Nəticə
Müəllimlər üçün ödənişsiz məzuniyyət hüququ vacib sosial təminat mexanizmlərindən biridir. Ailə problemləri, sağlamlıq məsələləri, peşəkar inkişaf və ya digər şəxsi ehtiyaclar zamanı müəllimlər qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada bu hüquqdan istifadə edə bilərlər. Əsas odur ki, müraciət proseduruna düzgün əməl olunsun və lazımi sənədlər vaxtında təqdim edilsin.
